Εάν κοιτάξουμε το εξώφυλλο του Reflections του Μάνου Χατζιδάκι και των New York Rock and Roll Ensemble, μια άλλη μπάντα αχνοφαίνεται στα νερά μπροστά από το αυθεντικό κουιντέτο: είναι οι Raining Pleasure, οι οποίοι –τριάντα τέσσερα χρόνια μετά την κυκλοφορία του περίφημου δίσκου– έγιναν η αντανάκλαση του συγκροτήματος που βρέθηκε αναπάντεχα στην τροχιά του πλανήτη Χατζιδάκι, προσφέροντας τη δική τους ερμηνεία στη μουσική του Reflections και, μαζί, ένα ακόμα αντιφέγγισμα της ιδιοφυίας του συνθέτη.
Η διαμονή του Χατζιδάκι στη Νέα Υόρκη την περίοδο 1966-1972 έχει σκορπίσει θρυλικά ανεκδοτολογικά θραύσματα στο πέρασμά της –γνωριμίες με σημαίνουσες μουσικές προσωπικότητες της εποχής, όπως η Grace Slick των Jefferson Airplane, μια προσωπική βουτιά στην ψυχεδελική μυθολογία των ημερών και την πρωτόγνωρη μουσική που φτιαχνόταν εκείνη την ταραγμένη εποχή από νέους που κρατούσαν στα χέρια τους τα υλικά ενός άλλου κόσμου. Ποιος, άλλωστε, δεν θυμάται όταν ο συνθέτης σε μια θαυμάσια αποστροφή του είχε αποκαλέσει τη Λένα Πλάτωνος έναν «θηλυκό Syd Barrett»;
Όμως, ο Χατζιδάκις δεν θα μπορούσε ποτέ να απορροφήσει ανεπεξέργαστα όλα αυτά τα δώρα, όσο κι αν τον είχαν εντυπωσιάσει με τον «εξαίσιο θόρυβό» τους συγκροτήματα όπως οι Rolling Stones. Γιατί ο μεγάλος καυστήρας στο μυαλό του συνθέτη ήταν πάντοτε το Ελληνικό Τραγούδι, συνοδευόμενο από τη λεπτότητα του κλασικού ρεπερτορίου. Ωστόσο, μέσα του σιγόκαιγε η ανάγκη να κάνει κάτι και με κάποιους από αυτήν την πρωτοφανή μουσική αναγέννηση. Τους ανακάλυψε στο πρόσωπο των New York Rock and Roll Ensemble. Πυρήνας τους ήταν τρεις σπουδαστές της σχολής Juilliard με αδιαπραγμάτευτη κλασική παιδεία και δεξιοτεχνία σε πλείστα όργανα (ανάμεσά τους συναντάμε τον εκλιπόντα Michael Kamen, μετέπειτα συνεργάτη των David Bowie, Pink Floyd, Metallica, κ.ά.). Η συνάντηση του γόνιμου ηλεκτρισμού τους με τις πρώιμες μπαρόκ πινελιές του Χατζιδάκι (όπως ήδη είχε αποτυπώσει στο οριακό Το Χαμόγελο της Τζοκόντας) έδωσε πνοή σε έναν από τους πλέον διαφορετικούς δίσκους εκείνης της εποχής που έσμιγε το προοδευτικό ροκ με τη βαθιά λαϊκότητα της γραφής του συνθέτη. Με υποδειγματική ενορχήστρωση και εκτέλεση, ο δίσκος προικίστηκε με το διαβατήριο της παγκοσμιότητας, πετυχαίνοντας μια δύσκολη ισορροπία: να ακούγεται ταυτόχρονα ελληνικός και οικουμενικός.
Άλμα στον χρόνο: σε ένα στούντιο έξω από την Κολονία το 2004, οι Raining Pleasure ολοκληρώνουν την ηχογράφηση του δίσκου, με τη συμβολή του σαξοφωνίστα David Lynch και της Έλλης Πασπαλά στο καταληκτικό “Noble Dame”. Συγκρότημα με πηγαία μελωδική αισθαντικότητα και ευρωπαϊκή παιδεία, οι Raining Pleasure διέγνωσαν τη συγγένειά τους με τους κόσμους του Reflections (τον αγγλικό στίχο, τη ροκ ενέργεια) και παρέδωσαν μια απαράμιλλη διασκευή που απογείωσε την εγχώρια δισκογραφία τους, ενώ άνοιξε νέα μονοπάτια αποδοχής στο εξωτερικό μέσα από τη ζωντανή παρουσίαση του Reflections σε διάφορους σταθμούς.
Τη μοναδική αυτή συναστρία θα ζήσουμε φέτος το καλοκαίρι. Και αν κοιτάξουμε προσεκτικά τη σκηνή του Ηρωδείου όταν οι Raining Pleasure απλώσουν τον αραχνοΰφαντο κόσμο του Reflections, ίσως προσέξουμε μια αντανάκλαση να σχηματίζεται μπροστά στην ορχήστρα ή πάνω στον ουρανό, ένα ηλεκτρικό σύνολο κάτω από τη μπαγκέτα ενός μάγου-συνθέτη: των New York Rock and Roll Ensemble και του παντοτινού Μάνου Χατζιδάκι.
*
Η βραδιά θα ανοίξει με την παρουσίαση ενός άλλου έργου από τις αμερικανικές μέρες του Μάνου Χατζιδάκι. Γεννημένη στο Λονδίνο το καλοκαίρι του 1969 και ηχογραφημένη στη Νέα Υόρκη τον Δεκέμβριο του 1971, η Ρυθμολογία συγκεντρώνει έξι ζεύγη κομματιών για σόλο πιάνο που αποκαλύπτουν μια βαθιά και εκλεκτική εργασία πάνω στο αρχέτυπο του ρεμπέτικου τραγουδιού. Ενώ σε προηγούμενα έργα του ο συνθέτης είχε συμπεριλάβει αυτούσιες διασκευές, η Ρυθμολογία παραπέμπει στο ρεμπέτικο τραγούδι όντας πρωτότυπη σύλληψη. Ο ίδιος στις σημειώσεις του δίσκου αναφέρει: «Θέλησα απ’ την αρχή να π α ί ξ ω σ ο β α ρ ά, με μονούς ρυθμούς και με χασάπικα ανάμεσά τους που να εξαρτώνται από αστερισμούς. Και προ παντός, να ξαναθυμηθώ πολύ παλιούς τρόπους –τους ορθόδοξους– του μπουζουκιού και των ρεμπέτικων τραγουδιών. Νομίζω πως ήμουν πια σε θέση να τ’ ακούω χωρίς συναισθηματικές υπερβολές, από μακριά, πιο τεχνικά και μ’ όλο το βαθύ ερωτικοθρησκευτικό τους περιεχόμενο.» Αφιερωμένο στον Γιώργο Σεφέρη –«έναν ζωντανό Σεφέρη που εξακολουθεί να ζει ανάμεσά μας»– το απόλυτα αυτό ιδιοσυγκρασιακό έργο της χατζιδακικής δισκογραφίας θα ερμηνεύσει ο πιανίστας Γιώργος-Εμμανουήλ Λαζαρίδης. Με τριάντα πέντε χρόνια αδιάλειπτης παρουσίας στη διεθνή μουσική σκηνή ως σολίστ, συνθέτης και παιδαγωγός, ο Γιώργος-Εμμανουήλ Λαζαρίδης έχει καταθέσει πολύτιμη καλλιτεχνική εργασία πάνω στην ερμηνεία και επεξεργασία του χατζιδακικού ιδιώματος – ένα έργο που στέκεται επάξια δίπλα στη συνολική πορεία του πιανίστα στο διεθνές στερέωμα και στην καταξίωσή του ως ενός από τους πιο δεινούς σύγχρονους ερμηνευτές. Η παρουσία του το βράδυ της 17ης Ιουνίου αναμένεται να επιβεβαιώσει μια ακόμα φορά ότι οι εκτελέσεις του στέκονται «υπεράνω σύγκρισης» (BBC Music Magazine, Adrian Jack) και είναι «τόσο ξεχωριστές, που διατηρούν τη μοναδικότητά τους ακόμη και όταν σκεφτούμε σπουδαίες εκτελέσεις των Argerich, Horowitz, Brendel, Zimerman» (Grammophone Music Magazine).